Kip Ketjap

Als één gerecht laat zien hoe diep de Indische keuken in de dagelijkse Nederlandse kookkunst is doorgedrongen, dan is het kip ketjap — kip gesmoord in zoete soja tot donker, mals en kleverig. Het is doordeweeks eten, het soort dat een Nederlandse ouder op een dinsdag in elkaar draait, en het dankt zijn bestaan aan het flesje ketjap manis dat de Oost aan Nederland gaf en dat nu in vrijwel elke Nederlandse kast staat.

Indonesische wortels, Nederlandse doordeweekse kost

Smoren in ketjap manis is een door en door Indonesische techniek — de rijkere neef ervan is semur, de gekruide stoof van zoete soja. Kip ketjap is de alledaagse, uitgeklede versie, en het bloeide op in Nederland via de Chinees-Indische restaurants en Indische huiskeukens, vooral vanaf de jaren zestig toen deze smaken deel werden van het gewone Nederlandse menu. Het is eerlijk om de afkomst zuiver te benoemen: de methode en de ketjap zijn Indonesisch, en het gerecht werd een Nederlandse vaste waarde. Dat ketjap manis nu net zo gewoon in een Nederlandse kast staat als mosterd, is een klein monument voor die geschiedenis — en een herinnering dat het woord "ketchup" teruggaat op dezelfde Aziatische wortel.

Eenvoudig, maar niet achteloos

Het gerecht ziet er moeiteloos uit, en dat is het grotendeels ook, maar twee stappen tillen het boven een plas zoete soja uit. Ten eerste: braad de kip goed aan — echte kleur op het vel bouwt de hartige diepte op die de zoetheid in balans brengt. Ten tweede: fruit een royale basis van ui, knoflook en gember, zodat de saus naar meer smaakt dan alleen ketjap.

Kip ketjap is de smaak van een gewone Nederlandse doordeweekse avond — donker, zoet, troostend, en stilletjes Indonesisch.

Dan is het een kwestie van geduld: een zacht smoren tot de kip mals is, en een afronding zonder deksel zodat de saus inkookt tot een glazuur dat aan elk stuk kleeft. Een scheutje limoen op het eind snijdt door de zoetheid, gebakken uitjes geven knapperigheid, en een kom rijst vangt de kleverige saus op.