De afhaalkaart · Chinees-Indisch
De Chinees-Indische kaart
Bijna elk Nederlands dorp heeft er een: een Chinees-Indisch restaurant met een genummerde kaart, een afhaalbalie en een zak kroepoek die gratis bij de bestelling gaat. Dit zijn de gerechten van die kaart, zo opgeschreven dat je ze thuis kunt koken.
Waar de kaart vandaan komt
Chinese zeelieden en stokers vestigden zich in het begin van de twintigste eeuw in Rotterdam en Amsterdam, en rond hen ontstonden de eerste Chinese eethuizen van Nederland. De grote verandering kwam na de Indonesische onafhankelijkheid, toen Indische families en gerepatrieerden hier aankwamen met een smaak voor nasi, bami en saté. Chinese koks, van wie sommigen zelf in Indië hadden gewoond, zetten die gerechten naast de Kantonese op de kaart. In de jaren zeventig zat het Chinees-Indische restaurant in plaatsen die nog nooit een ander restaurant hadden gehad.
Wat het Nederlands maakt
Veel van dit eten heeft geen enkel thuisland. Babi pangang dankt zijn naam aan het Indonesisch en zijn braadtechniek aan de Kantonese keuken, maar de zoete rode saus is gemaakt voor Nederlandse klanten. Foe yong hai komt onder een tomatensaus die je in Guangzhou niet vindt. Kip kerrie is milder en dikker dan welke kerrie uit Java ook. Het zijn Nederlandse gerechten met Aziatische wortels, en ze verdienen dezelfde zorg als een pan hachee.
Bestellen, en zelf koken
Vaste klanten bestellen op nummer, vragen om speciaal voor een gebakken ei en extra vlees op hun nasi of bami, en delen met z’n tweeën een kleine rijsttafel. Thuis werkt dezelfde logica: kook één basis van rijst of mie, één of twee gerechten in saus, en zet er atjar, sambal en kroepoek bij.
Vragen
Wat is Chinees-Indisch eten?+
Chinees-Indonesische restaurantkeuken zoals die zich in Nederland ontwikkelde: Kantonese techniek en Indonesische gerechten, aangepast aan de Nederlandse smaak in de decennia na de Tweede Wereldoorlog.
Wat betekent speciaal op de kaart?+
Dat verschilt per restaurant, maar nasi of bami speciaal komt meestal met een gebakken ei en extra vlees erbovenop. Vraag het gerust; elke keuken heeft zijn eigen versie.
Is het hetzelfde als Indonesisch eten?+
Nee. Nasi goreng en saté komen rechtstreeks uit Indonesië, terwijl de rode saus op babi pangang en de tomatensaus op foe yong hai in Nederlandse restaurants zijn ontstaan. Voor de Indische thuiskeuken, zie De Oost in Huis.