Nasi rames
Witte rijst omringd door kleine bijgerechten: rendang, sambal goreng boontjes, atjar, serundeng en ei in sambalsaus. De rijsttafel op één bord, afhaalstijl.
- Voorb.
- 30 min
- Bereiding
- 40 min
- Personen
- 4
- Niveau
- Gevorderd
Bestel nasi rames bij een Chinees-Indische afhaal en je krijgt de rijsttafel gevouwen op één bord. In het midden ligt een berg rijst, en daaromheen komen kleine porties, elk een gerecht op zich: een lepel vlees in donkere saus, wat sambal goreng boontjes, een beetje atjar voor de scherpte, een strooisel serundeng, en een ei, gesmoord in sambalsaus of gebakken bovenop.
De rijsttafel voor één
Rames betekent gemengd, en in Indonesië is nasi rames gewone kost: rijst met porties van wat de kok die dag heeft gemaakt, zoals nasi campur. De koloniale rijsttafel nam die alledaagse gewoonte en vermenigvuldigde haar tot een feestmaal van vele schaaltjes. Nasi rames gaat de andere kant op. In Nederland werd het de bestelling voor wie alleen eet en toch van alles een beetje wil, en het staat op de Chinees-Indische kaart sinds die restaurants zich vanaf de jaren zestig door Nederlandse steden verspreidden.
Het is Indonesisch in de kern, en de gerechten op het bord bewijzen het. Onze recepten voor rendang, sambal goreng boontjes, atjar tjampoer en serundeng staan elk op zichzelf, en deze pagina laat zien hoe je ze samenbrengt, met de rijst en de eieren in sambalsaus die het bord afmaken.
Evenwicht, geen hoeveelheid
De kunst van nasi rames zit in het kiezen. Elk bord heeft één rijk element nodig, meestal langzaam gegaard vlees, en iets groens in kokosmelk. Het heeft ook een zuur, knapperig zuurtje nodig om door het vet te snijden, en iets droogs en geroosterds om over de rijst te strooien. Het ei voegt er een zachte, romige dooier aan toe.
Een goede nasi rames heeft iets rijks, iets zuurs, iets knapperigs en iets pittigs, en laat geen van alle de overhand nemen.
Het meeste werk gebeurt de dag ervoor, wat het een rustig gerecht maakt om op tafel te zetten. Op de dag zelf kook je de rijst, laat je de eieren in hun sambalsaus pruttelen en warm je het vlees op. Schep daarna elk bijgerecht apart op het bord, zodat elke vork een andere combinatie kan zijn, en maak af met gebakken uitjes en een paar kroepoek.
“Houd elk bijgerecht in een eigen lepel. Het plezier van nasi rames is kiezen wat er op elke vork gaat, dus het bord mag er nooit omgeroerd uitzien.”
Ingrediënten
Personen 4
De rijst
- 350 gpandanrijst (jasmijnrijst), gespoeld tot het water helder is
- 450 mlwater
- 0,5 tlzout
- 1pandanblad, in een knoop, optioneel
Sambal goreng telor (eieren in sambalsaus)
- 4eieren, 8 minuten gekookt en gepeld
- 4sjalotten
- 2tenen knoflook
- 2rode pepers, of 1 el sambal oelek
- 0,5 tltrassi (garnalenpasta), geroosterd
- 2 cmlaos (galanga), gekneusd
- 1salamblad, of een laurierblad
- 200 mlkokosmelk
- 1 tlpalmsuiker of bruine suiker
- 1 elneutrale olie
De bijgerechten (van tevoren gemaakt)
- 400 grendang, zie ons recept voor rendang, of ander vlees in saus
- 300 gsambal goreng boontjes, zie ons recept
- 150 gatjar tjampoer, zie ons recept
- 4 elserundeng, zie ons recept
Erbij
- erbijkroepoek (garnalenkroepoek)
- erbijgebakken uitjes en sambal oelek
Bereiding
- 1
Plan het bord
Nasi rames werkt als het meeste klaar is voordat de rijst opgaat. Maak de rendang, sambal goreng boontjes, atjar en serundeng een dag van tevoren; rendang en atjar worden daar allebei beter van. Op de dag zelf hoeven alleen de rijst en de eieren nog gekookt te worden.
- 2
Kook de rijst
Doe de gespoelde rijst, het water, zout en pandanblad in een pan met dikke bodem, breng aan de kook, sluit dan goed af en laat 12 minuten op het laagste vuur garen. Haal van het vuur en laat nog 10 minuten afgedekt staan. Door het rusten gaart de korrel gelijkmatig door, zodat de rijst mals en los is in plaats van nat.
- 3
Maak de sambalsaus
Stamp of maal de sjalotten, knoflook, pepers en trassi tot een pasta. Fruit die 3 tot 4 minuten in de olie met de laos en het salamblad, tot hij iets donkerder wordt en de rauwe sjalotgeur weg is. Giet de kokosmelk erbij, voeg de suiker en een snufje zout toe en laat inkoken tot de saus een lepel bedekt.
- 4
Voeg de eieren toe
Kerf de gepelde eieren licht in zodat de saus kan hechten, leg ze in de pan en laat 5 minuten pruttelen terwijl je de saus erover schept. Halveer ze pas vlak voor het serveren, zodat elk bord een doorgesneden dooier krijgt.
- 5
Stel het bord samen
Warm de rendang en de boontjes door. Schep de rijst als een bergje in het midden van elk bord en leg de bijgerechten er in aparte lepels omheen, niet door elkaar: vlees met saus, boontjes, een hoopje koude atjar, een half ei in zijn sambal. Strooi serundeng over de rijst en maak af met gebakken uitjes, sambal en kroepoek.
Building the bread meal
The Dutch lunch is a spread, not a dish — bread and a parade of toppings.
- Jonge & belegen kaas, young and aged Gouda, sliced thin
- Hagelslag, chocolate sprinkles for the sweet slice
- Boiled egg & ham, the savoury half of the board
- Karnemelk, a glass of cold buttermilk
Vragen uit de keuken
Wat betekent rames?+
Rames betekent gemengd. In Indonesië is nasi rames, net als nasi campur, rijst met kleine porties van wat de kok die dag heeft gemaakt.
Wat is het verschil tussen nasi rames en een rijsttafel?+
Een rijsttafel spreidt veel gerechten over een tafel uit om samen te delen. Nasi rames zet een kleinere keuze op één bord voor één eter, en daarom werd het een afhaalbestelling.
Kan ik nasi goreng gebruiken in plaats van witte rijst?+
Veel Nederlandse afhaalrestaurants bieden het bord aan met witte rijst of met nasi goreng. Witte rijst laat de bijgerechten spreken; nasi goreng maakt het bord zwaarder en hartiger.
Welke bijgerechten kan ik vervangen?+
Bijna allemaal. Semur of kip ketjap kan de rendang vervangen, een spiegelei kan in de plaats komen van de eieren in sambal, en een simpel komkommerzuur volstaat als je geen atjar hebt. Mik op één rijk, één zuur en één knapperig element.
Schilder de rest van de maaltijd
De Oost in Huis
Foe yong hai
Een dikke, luchtige omelet met garnalen en lente-ui onder een glanzende rode tomatensaus met doperwten, zoals de Chinees-Indische afhaal hem serveert.
De Oost in Huis
Mihoen goreng
Dunne rijstvermicelli uit de wok met kip, garnalen, kool en een scheut ketjap: het lichtere broertje van bami goreng op elke Chinees-Indische kaart.
BroodDe Oost in Huis
Bami Goreng
De gebakken eiernoedels die uit de Oost mee naar huis kwamen, in de wok omgeschud met een gekruide boemboe, ketjap manis, kip en kool, en over de hele Nederlandse tafel geserveerd naast nasi.