Pannenkoeken

Een Nederlandse pannenkoek is geen luchtige stapel voor het ontbijt — het is één wijde, dunne pannenkoek die het hele bord bedekt, plat gegeten en opgevouwen met mes en vork. Het is net zo vaak avondeten als toetje, en Nederland is bezaaid met pannenkoekenhuizen, waar de menukaarten tientallen zoete en hartige versies tellen, van spek-met-appel tot kaas tot kale pannenkoeken verdronken in donkere stroop.

Het gerecht is oud en landelijk, thuis in provincies als Gelderland waar boerenkeukens bloem, melk en eieren tot een vullende maaltijd maakten die met weinig een heel eind kwam. Pannenkoeken duiken op in de vroegste gedrukte Nederlandse kookboeken van de achttiende eeuw, en tegen die tijd waren ze al een vaste waarde; de gewoonte om ze als een volwaardig avondmaal te eten — en niet slechts als traktatie — is nooit verdwenen.

Dun beslag, hete pan

De hele techniek zit in twee dingen: een beslag dat los genoeg is om over de pan te zwenken, en een pan die heet genoeg is om het snel te laten stollen. Klop tot een gladde room, laat rusten zodat de bloem welt en de pannenkoek mals wordt, kantel en zwenk dan elke lepel zodat hij dun uitloopt tot aan de randen. Een goed verhitte, licht ingevette pan geeft het oppervlak met kanten randen en sproetjes dat een goede pannenkoek kenmerkt.

Eén pannenkoek, één bord: de Nederlandse pannenkoek is royaal van opzet, een hele maaltijd die toevallig rond en goudbruin is.

Zoet, hartig of allebei

Maak de eenvoudigste versie af met een laagje stroop en een sneeuw van poedersuiker. Voor hartig druk je spek of dunne appelschijfjes in de pan en giet je het beslag eroverheen zodat ze meebakken in het oppervlak — de klassieke spekpannenkoek en appelpannenkoek. Kinderen, en heel wat volwassenen, staan erop allebei tegelijk te hebben.